|
|
| Linje 1: |
Linje 1: |
| [[Fil:FM Fabrikken 2015.png|miniatyr|FM en sommerkveld i 2013]]
| | Siden er flyttet til: https://mtdb.no/index.php/Fredrikstad_Motorverksted |
| '''A/S Fredrikstad Motorverksted''' <br>
| |
| '''Fredriksstad Motorfabrik AS'''<br>
| |
| '''Fredrikstad Motorfabrikk AS'''<br>
| |
| | |
| | |
| Til å begynne med het motorene '''Standard'''. før det ble til '''F.M.'''
| |
| | |
| Fabrikken ble startet av Chr. Halvorsen i 1910 under navnet Fredrikstad motorverksted.
| |
| | |
| I 1922 vart fabrikken solgt på tvangsauksjon til Fredrikstad privatbank.
| |
| | |
| I 1923 ble fabrikken kjøpt av et nyetablert aksjeselskap med Peder Sigvart Karstensen i spissen. Navnet ble endret til Fredrikstad Motorfabrik AS.
| |
| | |
| I 1937 overtok Per Nann Karstensen leiinga av firmaet etter far sin.
| |
| | |
| I 1981 overtok Brødrene Reinhold Andreassen firmaet. Firmaet vart deretter gradvis bygd ned til ein underleverandør til industrien.
| |
| | |
| FM-motorer ble produserte frem til produksjonen ble lagt ned i 1985. Dog ble det bygget en liten serie motorer frem til 1998.
| |
| Det produseres enda reservedeler, som den eneste av Fredrikstadmotorene. Totalt har FM produsert 23000 motorer, av disse utgjør dieselmotorer en meget liten del.
| |
| | |
| Rett før andre verdenskrig lanserte de to firesylindrete motorer på 12 og 24 HK, og en sekssylindret motor på 40 HK som hadde navnet "FM Morris".
| |
| | |
| | |
| == Modeller ==
| |
| {| class="wikitable sortable"
| |
| !Modell
| |
| !Sylindre
| |
| !Ytelse
| |
| !Takter
| |
| !Turtall
| |
| !Boring
| |
| !Slag
| |
| !Volum
| |
| !Vekt
| |
| !Byggeår
| |
| !Drivstoff
| |
| !Notat
| |
| |-
| |
| |A
| |
| |1
| |
| |2,5 - 3 HK
| |
| |2
| |
| |800
| |
| |82
| |
| |82
| |
| |242 cm³
| |
| |60
| |
| |1910 -
| |
| | rowspan="36" |Bensin
| |
| |
| |
| |-
| |
| |A1
| |
| |1
| |
| |3,5 - 4 HK
| |
| |2
| |
| |800
| |
| |95
| |
| |95
| |
| |673 cm³
| |
| |
| |
| |1911 - 1959
| |
| |
| |
| |-
| |
| |"Type B"
| |
| |1
| |
| |4 HK
| |
| |4
| |
| |650
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |1039 cm³
| |
| |
| |
| |1912 -
| |
| |Het egentlig bare 4 HK
| |
| |-
| |
| |"Type B" 02
| |
| |1
| |
| |5 HK
| |
| |4
| |
| |650
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |1298 cm³
| |
| |
| |
| |1912 -
| |
| |"Twin Cam" motoren
| |
| |-
| |
| |"Type B" 15
| |
| |2
| |
| |8 - 10 HK
| |
| |4
| |
| |650
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |2078 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |"Type B" 15 02
| |
| |2
| |
| |10 - 12 HK
| |
| |4
| |
| |650
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |2598 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |03
| |
| |1
| |
| |3 HK
| |
| |
| |
| |
| |
| |95 mm
| |
| |100 mm ?
| |
| |
| |
| |
| |
| |1914
| |
| |
| |
| |-
| |
| |C-1
| |
| |1
| |
| |3,5 Hk
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |95 mm
| |
| |120 mm
| |
| |850 cm³
| |
| |100
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |C-2
| |
| |1
| |
| |4 Hk
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |102 mm
| |
| |120 mm
| |
| |980 cm³
| |
| |105
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |D
| |
| |1
| |
| |4 - 5 HK
| |
| |
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |1039 cm³
| |
| |
| |
| |1924 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |D-2
| |
| |1
| |
| |5 - 6 Hk
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |1298 cm³
| |
| |160
| |
| |1925 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |D-3
| |
| |1
| |
| |6-7 Hk
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |115 mm
| |
| |150 mm
| |
| |1584 cm³
| |
| |170
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |E
| |
| |1
| |
| |4 - 5 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |1039 cm³
| |
| |
| |
| |1917 - 1920
| |
| |
| |
| |-
| |
| |E1
| |
| |1
| |
| |5 - 6 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |1298 cm³
| |
| |
| |
| |1917 - 1920
| |
| |
| |
| |-
| |
| |E2
| |
| |2
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |E12
| |
| |2
| |
| |8 - 10 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |E21
| |
| |2
| |
| |10 - 12 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |F1
| |
| |4
| |
| |20 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |
| |
| |
| |
| |1924 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |F2
| |
| |4
| |
| |25 HK
| |
| |4
| |
| |800
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |FM 1
| |
| |4
| |
| |25 - 30 HK
| |
| |4
| |
| |1100
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |5195 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |FM 2
| |
| |4
| |
| |50 - 60 HK
| |
| |4
| |
| |1000
| |
| |135 mm
| |
| |180 mm
| |
| |10306 cm³
| |
| |
| |
| |1915 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |H2
| |
| |2
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |95 mm
| |
| |120 mm
| |
| |1799 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |H3
| |
| |2
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |90 mm
| |
| |100 mm
| |
| |1272 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |L-1
| |
| |2
| |
| |14-18 HK
| |
| |
| |
| |850
| |
| |120 mm
| |
| |150 mm
| |
| |3392 cm³
| |
| |300
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |L-2
| |
| |2
| |
| |8-12 / 16 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |100 mm
| |
| |110 mm
| |
| |1728 cm³
| |
| |210
| |
| |1952 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |L-3
| |
| |4
| |
| |32 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |L-5
| |
| |2
| |
| |6-8 / 12 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |90 mm
| |
| |90 mm
| |
| |1145 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |K1
| |
| |4
| |
| |20/25 HK
| |
| |
| |
| |1000
| |
| |105 mm
| |
| |120 mm
| |
| |4156 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |K2
| |
| |4
| |
| |25/30 HK
| |
| |
| |
| |
| |
| |105 mm
| |
| |150 mm
| |
| |5196 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |K3
| |
| |4
| |
| |15/20 HK
| |
| |
| |
| |
| |
| |95 mm
| |
| |120 mm
| |
| |3400 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |S-1
| |
| |1
| |
| |4 Hk
| |
| |4
| |
| |1000
| |
| |90 mm
| |
| |90 mm
| |
| |573 cm³
| |
| |
| |
| |1971 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |S-2
| |
| |2
| |
| |8-12 Hk
| |
| |4
| |
| |1600
| |
| |90 mm
| |
| |90 mm
| |
| |1145 cm³
| |
| |
| |
| |1970 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |S-15
| |
| |1
| |
| |5 HK
| |
| |
| |
| |1000
| |
| |100 mm
| |
| |90 mm
| |
| |707 cm³
| |
| |
| |
| |1973 -
| |
| |
| |
| |-
| |
| |S-22
| |
| |2
| |
| |12-16 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |100 mm
| |
| |110 mm
| |
| |1728 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Vedette
| |
| |4
| |
| |18 Hk
| |
| |4
| |
| |2500
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Navigator
| |
| |4
| |
| |31 Hk
| |
| |4
| |
| |2500
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |DA-1
| |
| |1
| |
| |7,5 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| | rowspan="8" |Diesel
| |
| |
| |
| |-
| |
| |DA-11
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |DA-2
| |
| |2
| |
| |15 Hk
| |
| |4
| |
| |1500
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Captain 15
| |
| |4
| |
| |31
| |
| |4
| |
| |3000
| |
| |73,01 mm
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |BMC
| |
| |-
| |
| |Commander 24
| |
| |4
| |
| |42
| |
| |4
| |
| |3000
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |BMC
| |
| |-
| |
| |Commander 25
| |
| |4
| |
| |50
| |
| |4
| |
| |3000
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Commodore 34
| |
| |4
| |
| |36 Hk
| |
| |4
| |
| |2000
| |
| |
| |
| |
| |
| |3400 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Commodore
| |
| |4
| |
| |50 Hk
| |
| |4
| |
| |2000
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |Sealord 57
| |
| |6
| |
| |70
| |
| |4
| |
| |2000
| |
| |
| |
| |
| |
| |5100 cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |
| |
| |6
| |
| |40 HK
| |
| |4
| |
| |2000
| |
| |
| |
| |
| |
| |cm³
| |
| |
| |
| |
| |
| |Parafin
| |
| |
| |
| |}
| |
| | |
| == Referanser ==
| |
| | |
| [http://www.fm-motor.no/historie.htm FM Motor] - Petter Fagerli - Fredrikstad Motorverksted.
| |
| | |
| "FM-motoren og folkene som skapte den" - Per-Øistein Andreassens
| |
| | |
| | |
| [[Fil:1916_F.M._Motoren.jpg|thumb]]
| |
| [[Fil:1939 FM Morris.png|miniatyr|Reklame for FM Morris (1939)]]
| |
| [[Fil:1917_Fredriksstad_motorfabrikk.jpg|thumb]]
| |
| [[Fil:fm.jpg|thumb]]
| |
| [[Fil:1920_FM_Motoren.jpg|thumb]]
| |
| [[Fil:1951_FM.jpg|thumb|FM type H2]]
| |
| [[Fil:1952_FM_Tromsø.jpg|thumb|FM Reklame fra 1952, Tromsø Maskinforretning]]
| |
| [[Fil:1953_FM.jpg|thumb|FM reklame fra 1953]]
| |
| [[Fil:FM_1960.jpg|thumb|FM oversikt over motorer 1960]]
| |
| [[fil:fm_1962.jpg|thumb|Fra 1962]]
| |
| [[Fil:1959 FM L2.jpg|miniatyr|FM type L2 ]]
| |
| | |
| == Eksterne lenker ==
| |
| * [http://www.yrjarheimbygdslag.no/motor/bildeside/bat/b_1664_fm_1.htm Yrjar Heimbygdslag 5 HK 1953 modell]
| |
| * [http://www.yrjarheimbygdslag.no/motor/bildeside/bat/b_3666_fm_1.htm Yrjar Heimbygdslag 4 HK]
| |
| * [http://www.yrjarheimbygdslag.no/motor/bildeside/bat/b_3720_fm_3.htm Yrjar Heimbygdslag Fm Diesel]
| |
| * [http://www.yrjarheimbygdslag.no/motor/bildeside/bat/b_3730_fm.htm Yrjar Heimbygdslag 12 HK båtmotor med 2 sylindre]
| |
| | |
| [[Norske_motorprodusenter|Tilbake til oversikt over Norske motorfabrikanter]]
| |
| [[Kategori:Norske motorprodusenter]]
| |
| [[Kategori:Fredrikstad]]
| |
| [[Kategori:Østfold]]
| |